“ಪತ್ನಿ ಮನೆಗೆಲಸದ ಸೇವಕಿ ಅಲ್ಲ!” — ಮದುವೆ ಎಂದರೆ ಹೆಂಡತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಸಿಯುವ ಪರವಾನಗಿ ಅಲ್ಲ: ಹೈಕೋರ್ಟ್

Karavali Maruta | 2 days ago | 26 August 2026

ಬೆಂಗಳೂರು: “ಮದುವೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪತ್ನಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಇಚ್ಛೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಪತಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪತ್ನಿ ಪತಿಯ ಮನೆ ಕೆಲಸ ಹಾಗೂ ಅತ್ತೆ-ಮಾವಂದಿರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೇಮಕಗೊಂಡ ಉದ್ಯೋಗಿಯಲ್ಲ” — ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಈ ಮಹತ್ವದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಈಗ ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತು ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ನೆಲಮಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಗಳಿಗೆ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹9,000 ಜೀವನಾಂಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು. ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಡಾ. ಚಿಲ್ಲರೆ ಸುಮಲತಾ ಅವರ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು ಪತಿಯ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.

“ಹೆಂಡತಿ ಎಂದರೆ ಮನೆ ಕೆಲಸದ ಹೊಣೆ ಹೊರುವವಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ!”

ಪತ್ನಿ ಮನೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು, ಪತಿಯ ಪೋಷಕರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ತನ್ನ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ತವರಿಗೆ ಹೋಗಬಾರದು ಎಂಬ ಪತಿಯ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ.

ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸ — ಅಡುಗೆ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಮಕ್ಕಳ ಆರೈಕೆ, ಹಿರಿಯರ ಆರೈಕೆ — ಎಲ್ಲವೂ ಹೆಂಡತಿಯದ್ದೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಬದಲಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ.

ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಪರಸ್ಪರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಪತ್ನಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೊರಿಸುವುದು ಸಮಾನ ದಾಂಪತ್ಯದ ಅರ್ಥವಲ್ಲ.

“ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ತವರಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆ?”

ಪತ್ನಿ ತನ್ನ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಅಥವಾ ತವರಿಗೆ ಹೋಗಲು ಪತಿಯ ಅಥವಾ ಅತ್ತೆ-ಮಾವಂದಿರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಪತಿಯ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.

ಮದುವೆ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಸೇರಿಸುವ ಬಂಧ. ಅದು ಒಬ್ಬರು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ.

ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ.ಪತಿಯ ಇಚ್ಛೆ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಯೇ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂದು ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು?

ನೆಲಮಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನ ಅರ್ಜಿದಾರ ವ್ಯಕ್ತಿ ತುಮಕೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದ ದಂಪತಿಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಜನಿಸಿತ್ತು.

ಆದರೆ ನಂತರ ಪತಿಯ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಪತ್ನಿಯನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಪತಿ ಜೂಜಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ತರಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಪತ್ನಿ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. ಹಲವು ಬಾರಿ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆದ ಆರೋಪವೂ ಇತ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದಂಪತಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು.

ಬಳಿಕ ಪತ್ನಿ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕಾಗಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಮಾಸಿಕ ₹30 ಸಾವಿರ ನೀಡುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ವಿಚಾರಣೆ ಬಳಿಕ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪತ್ನಿಗೆ ₹5,000 ಹಾಗೂ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಗಳಿಗೆ ₹4,000 — ಒಟ್ಟು ₹9,000 ಮಾಸಿಕ ಜೀವನಾಂಶ ನೀಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು.

ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಪತಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

₹9 ಸಾವಿರ ಜೀವನಾಂಶವೂ ಕಡಿಮೆಯೇ?

₹9,000 ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಪತಿಯ ಮನವಿಯನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಈ ಮೊತ್ತ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹300 — ಅಂದರೆ ತಲಾ ₹150 ಮಾತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಮನವಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.

ಈ ತೀರ್ಪು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಸಂದೇಶವೇನು?

ಇಂದಿಗೂ ಕೆಲ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ “ಮನೆ ಕೆಲಸ ಹೆಂಡತಿಯದ್ದು, ಮಕ್ಕಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೆಂಡತಿಯದ್ದು, ಅತ್ತೆ-ಮಾವಂದಿರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೆಂಡತಿಯ ಕರ್ತವ್ಯ, ಪತಿಯ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಬದುಕಬೇಕು” ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ದಾಂಪತ್ಯ ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬರು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸುವ ಸಂಬಂಧವಲ್ಲ. ಮನೆ ಇಬ್ಬರದ್ದಾದರೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಇಬ್ಬರದ್ದೇ; ಮಕ್ಕಳು ಇಬ್ಬರದ್ದಾದರೆ ಅವರ ಆರೈಕೆಯೂ ಇಬ್ಬರದ್ದೇ. ಪೋಷಕರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕರ್ತವ್ಯವೂ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಅವರ ಮಗ ಅಥವಾ ಮಗಳದ್ದೇ ಹೊರತು, ಸೊಸೆ ಅಥವಾ ಅಳಿಯನ ಮೇಲೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಮದುವೆ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ‘ಮನೆ ಕೆಲಸದ ಸೇವಕಿ’ಯನ್ನಾಗಿಸುವ ಪರವಾನಗಿ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರೀತಿ, ಗೌರವ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೇ ದಾಂಪತ್ಯದ ಆಧಾರ — ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣವಲ್ಲ.

ಈ ತೀರ್ಪು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಕರಣದ ತೀರ್ಪಲ್ಲ; “ಹೆಂಡತಿ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಮನೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವಳು” ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾನೂನಿನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಉತ್ತರವಾಗಿದೆ.

##KarnatakaHighCourt #WomenRights #MarriageRights #WifeRights #GenderEquality #Maintenance #KarnatakaNews