ಕುಟುಂಬ ಕಲಹದ ಎರಡು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮಹತ್ವದ ಸಂದೇಶ

ಬೆಂಗಳೂರು: ಕುಟುಂಬ ಕಲಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ತೀರ್ಪುಗಳು ಇದೀಗ ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, “ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ” ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪತಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮಗಳು ಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕಳಾದರೂ ಆಕೆಯ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ತಂದೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮಹತ್ವದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

‘ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ’ ಎಂದರೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಸಿಗಲ್ಲ..!

ಮೈಸೂರು ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು 21 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ತಮ್ಮ ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ವಿಚ್ಛೇದನ ಕೋರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ತಾವು ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ವಾದವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ಮನವಿಯನ್ನು ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಪತಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಡಿ.ಕೆ. ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಟಿ.ಎಂ. ನದಾಫ್ ಅವರಿದ್ದ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠ, ಪತಿಯ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು.

“ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಮದುವೆ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕಾರ; ಅದು ಕೇವಲ ಒಪ್ಪಂದವಲ್ಲ. ಮದುವೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಆಸಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಈ ದಂಪತಿ ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದು, ಅವರಿಗೆ ಮಗಳೊಬ್ಬಳಿದ್ದಾಳೆ. ಪತಿ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಲು ತಾನು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ನಡೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆದು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಕಾನೂನು ಅರಿವು: ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ‘ಆಸಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡೆ’ ಎಂಬುದು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ

ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯಲು ಕಾನೂನು ಗುರುತಿಸಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣಗಳು ಅಗತ್ಯ. ಕೇವಲ “ಇನ್ನು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ”, “ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ” ಎಂಬ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣ ಮಾತ್ರ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಚ್ಛೇದನದ ಆಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಪತಿಯೇ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಅದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ. ತನ್ನದೇ ತಪ್ಪು ಅಥವಾ ನಿರಾಕರಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಲಾಭವನ್ನು ಯಾರೂ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾನೂನು ತತ್ವವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದೆ.

---

ಮಗಳು ಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕಳಾದರೂ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹೊಣೆ ತಪ್ಪಲ್ಲ..!

ಇನ್ನೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಕರಣ ಮಂಗಳೂರಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ದಂಪತಿಯ ನಡುವೆ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹ ಉಂಟಾಗಿ, ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ಕಟ್ಟಡದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಹಡಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ದಂಪತಿಯ ಮಗಳು ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ನೀಟ್-ಪಿಜಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ರ‍್ಯಾಂಕ್ ಪಡೆದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೋರ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದಿದ್ದರು.

ಆದರೆ, ಮಗಳು 18 ವರ್ಷ ದಾಟಿ ಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ತಾನು ಭರಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಂದೆ ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಮಗಳು ಸ್ವತಃ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಾಲ ಪಡೆದು ಓದಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ವಾದವನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಮಗು ಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕಳಾದ ಕೂಡಲೇ ಪೋಷಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ, ಪೋಷಕರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಮಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಸುಮಾರು ₹16 ಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.

‘18 ವರ್ಷ ದಾಟಿದಳು’ ಎಂದರೆ ಪೋಷಕರ ಹೊಣೆ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ..!

ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ದೊರೆಯುವ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ನೆರವು ಕೇವಲ ದಿನನಿತ್ಯದ ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಪ್ರಕರಣದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ತಂದೆಯ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ದಾಖಲೆಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕ್ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆಸ್ತಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಮಗಳ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತಂದೆಗೆ ಇದೆ ಎಂದು ಕಂಡಿತು.

“ಪೋಷಕರ ನಡುವೆ ಎಷ್ಟೇ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದರೂ, ಮಗಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮಗಳು ತನ್ನ ಶಿಕ್ಷಣದ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಾಗಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನೆರವು ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ” ಎಂಬ ಮಹತ್ವದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿದೆ.

ಎರಡು ಪ್ರಕರಣಗಳು… ಒಂದೇ ದೊಡ್ಡ ಸಂದೇಶ!

ಈ ಎರಡೂ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕುಟುಂಬ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಕಾನೂನು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಮದುವೆ ಎಂದರೆ ಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಬೇಸರದ ಮೇಲೆ ಮುರಿದುಬಿಡಬಹುದಾದ ಒಪ್ಪಂದವಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಪೋಷಕರ ನಡುವಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಲಹದ ಭಾರವನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಮೇಲೆ ಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಒಂದು ಕಡೆ, “ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ವೈವಾಹಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, “ಮಗಳು ದೊಡ್ಡವಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ” ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಆಕೆಯ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಕಲಹಗಳು ಇರಬಹುದು… ಆದರೆ ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕಿಂತ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಎರಡು ತೀರ್ಪುಗಳು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸಿವೆ.

COMMENTS