ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಈಗ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಮಟ್ಟದ ತಲ್ಲಣಗಳು ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ರಹಸ್ಯ ಸಭೆಗಳು ಕಾವೇರಿಗಿಂತಲೂ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿವೆ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ (ಡಿಕೆಶಿ) ನಡುವಿನ ಈ ಅಧಿಕಾರದ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರು ನಾಯಕರ ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟವಲ್ಲ; ಇದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಾಲಿಗೆ “ಅಹಿಂದ ಮಾಸ್ ಲೀಡರ್” (Mass Leader) ಹಾಗೂ “ಸಂಘಟನಾ ಚತುರ ಮತ್ತು ಮನಿ ಮ್ಯಾನ್” (Money Man) ನಡುವಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜೂಜಾಟ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ದೆಹಲಿಗೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡು, ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸೀಟು ನೀಡಿ ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಯಲು ಸೂಚಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿಗಳು ದಟ್ಟವಾಗಿವೆ.^{ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್ ನಿಜಕ್ಕೂ ವರ್ಕೌಟ್ ಆಗುತ್ತಾ? ಇದರ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಹೊರಬೀಳದ ರಾಜಕೀಯ ಕಥೆಗಳೇನು?}

1. ಜನಾಕರ್ಷಣೆಯ ಧ್ರುವತಾರೆ vs ಸಂಘಟನೆಯ ಚಾಣಕ್ಯ

ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣದ ಅಪರೂಪದ ಮಾಸ್ ಲೀಡರ್. ಅವರ ತಾಕತ್ತಿರುವುದು “ಅಹಿಂದ” (ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು, ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು, ದಲಿತರು) ಎಂಬ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ. ಯಾವುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಾದರೂ ನಿಂತು ಗೆಲ್ಲಬಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ವೋಟ್ ತರಬಲ್ಲ ವರ್ಚಸ್ಸು ಅವರಿಗಿದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರದ್ದು ಬೇರೆಯದೇ ಶೈಲಿ. ಅವರು ಮಾಸ್ ಲೀಡರ್ ಅನ್ನೋದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ “ಸಂಘಟನಾ ಮ್ಯಾನ್” (Organization Man). ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಯಂತ್ರಾಂಗವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸಬೇಕು, ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು (Money Power) ಹೇಗೆ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗುವ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಶಮನಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತು. ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕರಾಗಿರುವ ಡಿಕೆಶಿ, ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಬಲ್ಲರು. ಆದರೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರಂತೆ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದ ಶೋಷಿತ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ “ಪ್ಯಾನ್-ಕರ್ನಾಟಕ” (Pan-Karnataka) ಅಪೀಲ್ ಡಿಕೆಶಿಗೆ ಇದೆಯೇ ಎನ್ನುವುದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಂದಿರುವ ಯಕ್ಷಪ್ರಶ್ನೆ.

2. ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿಸಲು ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್?

ದೆಹಲಿಯ ರಹಸ್ಯ ಕೋಣೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದಿರುವ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಚಿನ್ ಪೈಲಟ್ ಮತ್ತು ಅಶೋಕ್ ಗೆಹ್ಲೋಟ್ ನಡುವಿನ ಜಗಳದಿಂದ ಆದ ನಷ್ಟ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆನಪಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಅದೇ ರೀತಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ಡಿಕೆಶಿ ಬಣಗಳ ನಡುವಿನ ಬಹಿರಂಗ ಕಾದಾಟ ಹದ್ದು ಮೀರಲಾರಂಭಿಸಿತ್ತು.

2023ರ ಚುನಾವಣಾ ಗೆಲುವಿನ ಬಳಿಕ ನಡೆದ 5 ದಿನಗಳ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, “2.5 ವರ್ಷಗಳ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ” (Rotational CM formula) ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಡಿಕೆಶಿ ಬಣದ ಗಟ್ಟಿ ವಾದ. ಆದರೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಎಂದೂ ಇದನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತಾವೇ 5 ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಬೀಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಈ ಅತಿಯಾದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವೇ ಈಗ ಅವರಿಗೆ ಮುಳ್ಳಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಸಿಎಂ ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದರೆ, ಡಿಕೆಶಿ ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದೆಹಲಿಯ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ನಾಯಕರಾದ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

3. ಡಿಕೆಶಿ: ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್ ಟ್ರಬಲ್‌ಶೂಟರ್ (Crisis Manager)

ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಇಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಡೆಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಪಕ್ಷದ ಪಾಲಿಗೆ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ನಾಯಕನಲ್ಲ, ಕಷ್ಟದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಕಾಯುವ ರಕ್ಷಕ.

ರೆಸಾರ್ಟ್ ರಾಜಕಾರಣದ ಅನ್ಟೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರಿ: 2017ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಶಾಸಕರನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಸೆಳೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಅಹಮದ್ ಪಟೇಲ್ ಅವರ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಡಿಕೆಶಿ ಮೊರೆ ಹೋಗಿತ್ತು. ಆಗ ಡಿಕೆಶಿ 44 ಗುಜರಾತ್ ಶಾಸಕರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಈಗಲ್ಟನ್ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗೆ ತಂದು ಹದ್ದಿನ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಕಾಯ್ದಿದ್ದರು. ಐಟಿ ದಾಳಿಗಳಾದರೂ ಧೃತಿಗೆಡದೆ ಶಾಸಕರ ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಯಾರೂ ಸಂಪರ್ಕಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಅಹಮದ್ ಪಟೇಲ್ ಗೆಲುವಿಗೆ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದರು. ಕೇವಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (2002), ತೆಲಂಗಾಣ (2023), ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ (2024), ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ಒಡಿಶಾ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ನಿಂತಿದ್ದು ಇದೇ ಡಿಕೆಶಿ. ಈ ನಿಷ್ಠೆಗೆ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಬೆಲೆ ತೆರಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ.

4. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಕೈಕೊಡಬಹುದೇ? ಜಾತೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಅಪಾಯಗಳು

ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಿರ್ಧಾರ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕತ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ನಡಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕಾರಣ ನಡೆಯುವುದೇ ಜಾತಿ ಸಮೀಕರಣಗಳ ಮೇಲೆ.ನಾಯಕರು ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗಿರುವ ಲಾಭಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ರಿಸ್ಕ್ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯಅಹಿಂದ (ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು, ದಲಿತರು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು)ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆ

ಡಿಕೆಶಿ ಬಣದ ಬಂಡಾಯ, ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಅಸ್ಥಿರತೆಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನಾ ಬಲಹಣಕಾಸು ಬಲ, ಹಠಾತ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತಅಹಿಂದ ವರ್ಗದ ಅಸಮಾಧಾನ, ಇಡಿ/ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆಗಳ ತೂಗುಗತ್ತಿ

ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಒಬಿಸಿ (OBC) ಮುಖವನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದರೆ, ರಾಜ್ಯದ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ದಲಿತರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿಬೀಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಡಿಕೆಶಿ ಮೇಲೆ ಈಗಾಗಲೇ ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (ED) ಮತ್ತು ಸಿಬಿಐ (CBI) ನ ಹತ್ತಾರು ಪ್ರಕರಣಗಳ ತೂಗುಗತ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಸಿಎಂ ಆದ ತಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮುಗಿಬೀಳಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗಿದೆ.

ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು: ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾ?

ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ದೆಹಲಿ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಶಿಫ್ಟ್ ಮಾಡಿ ಡಿಕೆಶಿಗೆ ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬದುಕುಳಿಯಬಹುದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡು ಬಂಡಾಯವೆದ್ದರೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತಾನೇ ತೋಡಿದ ಹಳ್ಳಕ್ಕೆ ತಾನು ಬೀಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಘಟನಾ ಚತುರನ ಮೇಲಿನ ಈ ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಲಾಭ ತರುತ್ತದೋ ಅಥವಾ ಇರುವ ಗಟ್ಟಿ ಜನಾಧಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರವೇ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಿದೆ.