ಹೊಸದಿಲ್ಲಿ: ಸಹಮತದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧದ ಅಂಶವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪುನಃ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. ಮದುವೆಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದ ಸಹಜೀವನ (live-in relationship) ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವಿವಾದಗಳ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಪಾತ್ರ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ.

ನ್ಯಾ. ಬಿ.ವಿ. ನಾಗರತ್ನ ಮತ್ತು ನ್ಯಾ. ಉಜ್ವಲ್ ಭೂಯಾನ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಸಹಜೀವನ ಸಂಗಾತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ಅನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಪಡಿಸಿತ್ತು.

ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು:

ಸಹಮತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.
15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬದುಕಿ, ಮದುವೆಯಾಗದೆ ಮಗುವನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದಿದ್ದ ದಂಪತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹಠಾತ್ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವೇ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.
ಸಹಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ನಂತರದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸಮಯದ ದುರುಪಯೋಗವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿತು.
ಸಂಬಂಧ ಚೆನ್ನಾಗಿರುವವರೆಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬದುಕಿ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡುವುದು ಕಾನೂನು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವೇ ಎಂಬುದನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸಿತು.

ಮಹಿಳೆಯ ಪರವಾಗಿ ವಾದಿಸಿದ ವಕೀಲರು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಾದಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು:

ಮಹಿಳೆಯ ಮೊದಲ ಪತಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ ಆರೋಪಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಚಯವಾಗಿದ್ದನು.
ಮದುವೆಯಾಗುವುದಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಭರವಸೆ ನೀಡಿ, ಆಕೆಯ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನು ವಕೀಲರು ವಿವರಿಸಿದರು.
ಮೊದಲ ಮದುವೆಯ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು ಸಹಜೀವನ ಸಂಬಂಧ ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದು ವಂಚನೆಯ ಅಂಶವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದಿಟ್ಟ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ:

ಸಹಮತದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಬಳಿಕ ಉಂಟಾಗುವ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಯಾವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು?
ಮದುವೆಯ ಭರವಸೆ ನೀಡುವುದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ವಂಚನೆಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಿತ್ತೇ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಭಾಗವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು?
ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಹಜೀವನದ ನಂತರ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಆರೋಪಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಯಾವ ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ ಅಳೆಯಬೇಕು?
ಸಹಜೀವನ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಗಳ ಮಿತಿಗಳು ಯಾವುವು?

ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಸಹಜೀವನ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಸಹಮತಿ, ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ದಿಕ್ಕುನಿರ್ಧಾರಕವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.