ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಸವಾಲು ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಕೊಡಿ; ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿ

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಗು ಹೊಸ ಪೆನ್ಸಿಲ್ ಕೇಳಿದರೆ, ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಒಂದನ್ನು ಕೊಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಎರಡು ಬೇಕೆಂದರೆ, ‘ಒಂದು ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೊಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ’ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ಬೇಕೆಂದರೆ ಹಬ್ಬದವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕಿತ್ತು. ಆಟಿಕೆ ಬೇಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಉಳಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಮೊಬೈಲ್ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಾಯುವುದು, ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರ ಬೆಲೆ ತಿಳಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಪಡೆಯುವುದು ಎಂಬ ಬದುಕಿನ ಪಾಠವಿತ್ತು.

ಇಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಮಗುವಿನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಇದೆ. ಒಂದೇ ಕ್ಲಿಕ್‌ಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದ ವಸ್ತು ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಗು ಕೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕೊಡಿಸುವುದು ಪೋಷಕರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸುಲಭ ಜೀವನದ ನಡುವೆ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಬದುಕನ್ನು ನಾವು ಸುಲಭ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಅಥವಾ ಬದುಕಿನ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?

ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದೇ ಪ್ರೀತಿ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇಂದು ಹಲವಾರು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರೀತಿ ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೇಡಿಕೆಗೆ ‘ಹೌದು’ ಎನ್ನುವುದಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ‘ಇದು ಈಗ ಬೇಡ’, ‘ಈಗ ಹಣವಿಲ್ಲ’, ‘ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಯಬೇಕು’, ‘ಇದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನೀನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು’ ಎನ್ನುವುದೂ ಪೋಷಕರ ಪ್ರೀತಿಯ ಒಂದು ರೂಪವೇ. ಮಗುವಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ತಕ್ಷಣ ಕೊಡಿಸುವ ಬದಲು, ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯಲು ಕಲಿಸುವುದು ಭವಿಷ್ಯದ ಬದುಕಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ತರಬೇತಿ.

ಮಗು ಕೇಳಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವೂ ಸಿಗುತ್ತಾ ಹೋದರೆ, ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಸೆಯೂ ಈಡೇರಬೇಕು ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಮುಂದೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪೋಷಕರು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ‘ಇಲ್ಲ’ ಎನ್ನುವ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಕಾಣದೆ, ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನೇ ಕಸಿದುಕೊಂಡಂತೆ ಮಗುವಿಗೆ ಅನಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಠ, ಕೋಪ, ವಾದ, ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದೊಳಗಿನ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಆರಂಭವಾಗಬಹುದು.

ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಮಕ್ಕಳ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಆ ಕೊರತೆಗಳೇ ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ಅಮೂಲ್ಯ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದ್ದವು. ಕಾಯುವುದು ಕಲಿತರು. ಕಷ್ಟಪಡುವುದು ಕಲಿತರು. ಸಿಕ್ಕಿದ್ದನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಕಲಿತರು. ಸೋತಾಗ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಕಲಿತರು. ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳ ಬೆಲೆ ಅರಿಯುವುದನ್ನು ಕಲಿತರು. ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಿವೆ, ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಿವೆ, ಮಾಹಿತಿ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ತಾಳ್ಮೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ, ತಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲವೂ ಬೇಕೆಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿದೆ.

ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆ ‘ಕೊರತೆ’ಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ‘ಅತಿಯಾದ ಲಭ್ಯತೆ’. ಹಿಂದೆ ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಬೇಕಿತ್ತು; ಇಂದು ಒಂದು ಕ್ಲಿಕ್ ಸಾಕು. ಹಿಂದೆ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಬೇಕಿತ್ತು; ಇಂದು ಪರದೆಯೇ ಸಾಕು. ಹಿಂದೆ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಬೇಕಿತ್ತು; ಇಂದು ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲೇ ಮಾತುಕತೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯ, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳ ಅರಿವು ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಬೇಕು.

ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ದೂಷಿಸುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸ್ವತಃ ಶತ್ರುವಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆ. ಮಗು ಏನು ನೋಡುತ್ತಿದೆ? ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದೆ? ಯಾವ ಮಾಹಿತಿ ಸತ್ಯ? ಯಾವುದು ಸುಳ್ಳು? ಯಾವುದು ಜ್ಞಾನ? ಯಾವುದು ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುವುದು? ಯಾವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ? ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಪೋಷಕರ ಮೇಲೂ ಇದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ಕೊಡುವುದು ಸುಲಭ; ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿವೇಕ ಕಲಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಊಟದ ನಂತರ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರ ಕಥೆಗಳು ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನೇ ಬದಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಪೋಷಕರು ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೀವನದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಕರು ಪಾಠದ ಜೊತೆಗೆ ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟವಿತ್ತು, ತ್ಯಾಗವಿತ್ತು, ಸಹನೆಯಿತ್ತು, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿತ್ತು. ಸೋತವನು ಮತ್ತೆ ಗೆಲ್ಲುವ ಕಥೆಗಳಿದ್ದವು. ಕಷ್ಟಪಟ್ಟವನು ಸಾಧಿಸುವ ಕಥೆಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಥೆಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ರೆಕ್ಕೆ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಜೀವನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ಇಂದು ಕಥೆಗಳ ಜಾಗವನ್ನು ಪರದೆಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿವೆ. ಮಗುವಿನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಜಗತ್ತು ಕೈಯಲ್ಲಿರುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿವೇಕ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುವುದು ಜ್ಞಾನವಲ್ಲ; ಸಿಕ್ಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಒಳ್ಳೆಯದು-ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಡುವಾಗ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಶ್ರಮವನ್ನೂ ಪರಿಚಯಿಸಬೇಕು. ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ಕೊಡಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನು ತಿಳಿಸಬಹುದು. ಅನ್ನ ತಿನ್ನಿಸುವಾಗ ರೈತನ ಶ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬಹುದು. ಪುಸ್ತಕ ಕೊಡುವಾಗ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಬಹುದು. ಮೊಬೈಲ್ ಕೊಡುವಾಗ ಅದರ ಬಳಕೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಕಲಿಸಬಹುದು. ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದ ಮಗು ಗ್ರಾಹಕನಾಗಬಹುದು; ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಶ್ರಮದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅರಿತ ಮಗು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬಹುದು.

ಮಕ್ಕಳು ಗೆಲ್ಲಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪೋಷಕರ ಸಹಜ ಆಸೆ. ಆದರೆ ಜೀವನವೆಂದರೆ ಗೆಲುವಿನ ಸರಣಿ ಅಲ್ಲ. ಸೋಲು ಕೂಡ ಬದುಕಿನ ಭಾಗ. ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತಾಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ತಪ್ಪಾದಾಗ ಹೇಗೆ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ಫಲಿತಾಂಶ ಬರದಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಕಲಿಸಬೇಕು. ಯಶಸ್ಸಿನ ಕನಸು ತೋರಿಸುವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಜೀವನದ ದೊಡ್ಡ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕಗಳಿಗಿಂತ ಮನೋಸ್ಥೈರ್ಯವೇ ಹೆಚ್ಚು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಜೊತೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಇರಬೇಕು. ತಮ್ಮ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಜೋಡಿಸುವುದು, ಮನೆಯ ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಜೋಡಿಸುವುದು, ಸಮಯದ ಮೌಲ್ಯ ತಿಳಿಯುವುದು, ಹಣದ ಮೌಲ್ಯ ಅರಿಯುವುದು, ತಪ್ಪಾದರೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವುದು ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಕೂಡ ಶಿಕ್ಷಣದ ಭಾಗವೇ. ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಪೋಷಕರೇ ಮಾಡಿ ಕೊಡುವುದು ಪ್ರೀತಿ ಎನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳೇ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಅವರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರ ಪಾತ್ರವೂ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಕಡಿಮೆ ಬಳಸಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಪೋಷಕರೇ ಸದಾ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಮಾತಿಗಿಂತ ವರ್ತನೆಯೇ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಗು ಪುಸ್ತಕ ಓದಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಪುಸ್ತಕ ಓದದಿದ್ದರೆ, ಆ ಮಾತಿನ ಪರಿಣಾಮ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಾಳ್ಮೆ ಕಲಿಸುವ ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲೂ ತಾಳ್ಮೆ ತೋರಿಸಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಮಕ್ಕಳು ಪೋಷಕರ ಮಾತಿಗಿಂತ ಅವರ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ‘ಇಲ್ಲ’ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಅವರ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣವಾಗುವುದಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಬದುಕಿನ ನಿಜಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಸೆಯೂ ತಕ್ಷಣ ಈಡೇರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ನಮ್ಮ ಮಾತಿನಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮಗು ಮುಂದೆ ಜೀವನದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮತೋಲನದಿಂದ ಎದುರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಡಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸೆಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಲಿಸಬೇಕು. ಹಣದ ಮೌಲ್ಯ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಕಾಯುವ ಗುಣ ಬೆಳೆಸಬೇಕು. ಸಣ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದಾಗ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬೇಕು. ಸೋತಾಗ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬೇಕು. ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸಮಯ ಕೊಟ್ಟು ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಸಮಯವನ್ನು ಪರದೆಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬಾರದು.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಾಲವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು, ಸೌಲಭ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನು, ಯಶಸ್ಸಿನ ಜೊತೆಗೆ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸಬಹುದು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮನೆ, ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ಕೊಡಬೇಕೆಂಬುದು ಪೋಷಕರ ಕನಸಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬದುಕನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು.

ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ಮತ್ತೆ ಸಂಪಾದಿಸಬಹುದು. ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ಮತ್ತೆ ಗಳಿಸಬಹುದು. ಅವಕಾಶ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅವಕಾಶ ಸಿಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಬದುಕನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿವೇಕ, ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಯಾವುದೇ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಮಗುವಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದುಕನ್ನು ಕೊಡಲಾರದು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೇವಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ವಾರಸುದಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಡಿ; ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯ ವಾರಸುದಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ. ಅವರ ಕೈಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಕೊಡುವ ಮೊದಲು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಿ. ಅವರ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕನಸು ಇಡುವ ಮೊದಲು, ಸೋಲಿನಲ್ಲೂ ನಿಲ್ಲುವ ಧೈರ್ಯ ಕಲಿಸಿ. ಅವರ ಬದುಕನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು, ಬದುಕನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ಕೊಡುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಆಸ್ತಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ—ಬದುಕಿನ ಪಾಠ.

##Parenting #ChildDevelopment #DigitalParenting #ParentingTips #LifeLessons #GenerationGap #KidsAndTechnology